Nha chu có lây không là câu hỏi nhiều người đặt ra khi trong gia đình có người bị viêm nướu, chảy máu chân răng hoặc hôi miệng kéo dài. Bởi bệnh liên quan trực tiếp đến vi khuẩn trong khoang miệng, không ít người lo ngại việc sinh hoạt gần gũi có thể làm tăng nguy cơ ảnh hưởng lẫn nhau. Để hiểu rõ hơn, hãy tham khảo bài viết của Nha khoa Alisa dưới đây.
Nha chu có lây không?
Nha chu không được xem là bệnh lây trực tiếp theo nghĩa chỉ cần tiếp xúc là phát bệnh. Bản chất của bệnh là một quá trình viêm mạn tính xảy ra ở mô nâng đỡ răng, khi hệ vi khuẩn trong mảng bám dưới nướu phát triển mất kiểm soát và kích hoạt phản ứng viêm kéo dài tại chỗ.
Vì vậy, điều có thể “lây” là vi khuẩn trong khoang miệng, còn việc có tiến triển thành bệnh nha chu hay không lại phụ thuộc vào nền mô nướu, khả năng kiểm soát mảng bám và đáp ứng miễn dịch của từng người. Nói cách khác, tiếp nhận vi khuẩn chưa đồng nghĩa sẽ bị nha chu, mà phải có đủ điều kiện để viêm và tiêu mô quanh răng xảy ra.
Những trường hợp nào dễ làm truyền vi khuẩn nha chu?
Vi khuẩn nha chu chủ yếu truyền qua nước bọt và các chất tiết trong khoang miệng. Nguy cơ tăng lên khi có tiếp xúc trực tiếp hoặc dùng chung vật dụng mang vi khuẩn từ miệng người bệnh sang miệng người khác.
Hôn môi hoặc tiếp xúc miệng trực tiếp
Khi hôn môi hoặc có tiếp xúc miệng trực tiếp, nước bọt từ người đang bị viêm nha chu sẽ đi thẳng sang khoang miệng đối phương. Nếu trong nước bọt và mảng bám dưới nướu có nhiều vi khuẩn gây bệnh, chúng có thể bám vào bề mặt răng, viền nướu và bắt đầu tham gia vào hệ vi sinh miệng của người còn lại.
Dùng chung bàn chải đánh răng và vật dụng ăn uống
Vi khuẩn có thể bám lại trên đầu bàn chải sau khi chải răng, nhất là khi nướu đang viêm và dễ chảy máu. Khi người khác dùng lại bàn chải đó, vi khuẩn được đưa trực tiếp vào miệng. Với muỗng, đũa hoặc ly uống nước, sự lây truyền xảy ra khi nước bọt còn lưu lại trên bề mặt vật dụng rồi tiếp xúc tiếp với khoang miệng người dùng sau.
Người lớn mớm thức ăn hoặc thử đồ ăn cho trẻ
Trong lúc mớm thức ăn, người lớn đã đưa nước bọt của mình trộn trực tiếp vào phần thức ăn trước khi cho trẻ ăn. Thông qua thức ăn này, vi khuẩn theo vào khoang miệng rồi bám lên niêm mạc, răng hoặc nướu của trẻ. Cơ chế này làm sự truyền vi khuẩn diễn ra rất trực tiếp và lặp lại nếu thói quen kéo dài.
Sống chung gần gũi với người bị nha chu kéo dài
Khi sống chung lâu dài, sự lây truyền không thường đến từ một lần tiếp xúc đơn lẻ mà từ nhiều lần trao đổi nước bọt mức độ nhỏ trong sinh hoạt hằng ngày. Ví dụ như dùng chung vật dụng, nếm chung thức ăn hoặc tiếp xúc gần thường xuyên. Vi khuẩn vì vậy được chuyển dần sang người sống cùng và tích lũy theo thời gian.
>> Xem thêm: Viêm nha chu là gì? Dấu hiệu, Nguyên nhân & Cách điều trị
Làm gì để giảm nguy cơ lây vi khuẩn nha chu?
Phòng ngừa nha chu không chỉ dừng ở vệ sinh răng miệng cơ bản. Quan trọng là tránh để vi khuẩn có cơ hội đi qua các đường truyền và kiểm soát mảng bám trong khoang miệng.
- Dùng riêng vật dụng cá nhân: Bàn chải, ly uống nước, muỗng, đũa và các vật dụng tiếp xúc với miệng cần được tách riêng để hạn chế vi khuẩn từ nước bọt truyền từ người này sang người khác.
- Chải răng đúng kỹ thuật: Việc chải răng ít nhất 2 lần mỗi ngày, đúng cách và đủ thời gian sẽ giúp làm sạch vùng viền nướu, nơi vi khuẩn nha chu thường tích tụ nhiều nhất.
- Làm sạch kẽ răng hằng ngày: Chỉ nha khoa hoặc bàn chải kẽ giúp lấy đi mảng bám ở giữa hai răng, là vị trí bàn chải thường không chạm tới và cũng là nơi vi khuẩn dễ tồn tại lâu.
- Cạo vôi răng định kỳ: Cao răng là nơi giữ vi khuẩn rất dai dẳng quanh cổ răng và dưới nướu, nên cần được làm sạch định kỳ để giảm nguồn vi khuẩn trong khoang miệng.
- Khám nha khoa khi có dấu hiệu bất thường: Nếu có chảy máu nướu, hôi miệng kéo dài, nướu sưng đỏ hoặc ê vùng chân răng, cần kiểm tra sớm để xử lý viêm trước khi bệnh tiến triển sâu hơn.
Cách điều trị nha chu hiện nay gồm những gì?
Điều trị nha chu hiện nay không chỉ là lấy cao răng thông thường mà là một phác đồ theo mức độ bệnh. Bác sĩ sẽ chọn phương pháp dựa trên độ sâu túi nha chu, mức tiêu xương, tụt nướu và khả năng giữ lại răng thật.
Cạo vôi dưới nướu và làm láng mặt gốc răng (Scaling and Root Planing)
Đây là bước điều trị nền tảng trong nha chu. Bác sĩ dùng máy siêu âm để làm sạch cao răng, mảng bám và độc tố vi khuẩn nằm trên bề mặt chân răng, kể cả dưới nướu. Sau đó mặt gốc răng được làm nhẵn để hạn chế vi khuẩn bám lại và giúp nướu bám sát răng tốt hơn.
Điều trị hỗ trợ bằng thuốc đặt tại chỗ hoặc thuốc toàn thân theo chỉ định
Khi túi nha chu sâu, viêm kéo dài hoặc khó kiểm soát bằng làm sạch cơ học đơn thuần, bác sĩ có thể phối hợp thuốc. Cách dùng hiện nay gồm thuốc đặt trực tiếp vào túi nha chu như chlorhexidine chip, doxycycline gel, minocycline microspheres, hoặc dùng doxycycline liều thấp và kháng sinh uống trong các ca chọn lọc. Đây là phương pháp hỗ trợ, không thay thế bước làm sạch gốc răng.
Thủ thuật lật vạt giảm túi nha chu (Flap Surgery / Pocket Reduction Surgery)
Nếu bệnh tiến triển thành viêm nha chu nặng, túi nha chu quá sâu và tiêu xương nhiều, bác sĩ có thể chỉ định thủ thuật lật vạt. Nướu sẽ được mở nhẹ để bộc lộ chân răng và vùng xương bên dưới, giúp làm sạch trực tiếp những vị trí rất sâu mà dụng cụ thông thường khó tiếp cận. Trong cùng thủ thuật, bề mặt xương bất thường có thể được chỉnh sửa để giảm chỗ ứ đọng vi khuẩn và giúp người bệnh vệ sinh dễ hơn sau này.
Tái tạo mô nha chu bằng ghép xương, màng tái tạo
Khi nha chu đã làm mất xương nâng đỡ răng, mục tiêu không còn chỉ là làm sạch mà còn phải phục hồi phần mô đã mất. Các phương pháp hiện nay có thể gồm ghép xương, đặt màng hướng dẫn tái tạo mô để hỗ trợ cơ thể tái tạo xương và mô quanh răng. Với trường hợp tụt nướu rõ, bác sĩ còn có thể ghép nướu để che chân răng và giảm nguy cơ mất mô tiếp tục.
Theo dõi duy trì nha chu định kỳ để ngăn bệnh tái phát
Nha chu là bệnh mạn tính nên sau khi điều trị ổn định vẫn cần giai đoạn duy trì. Người bệnh thường phải tái khám theo lịch 3–6 tháng để đo lại túi nha chu, làm sạch mảng bám dưới nướu khi cần và kiểm soát các yếu tố làm bệnh bùng lại. Nếu bỏ qua giai đoạn này, mô nha chu đã điều trị rất dễ tái viêm và tiếp tục tiêu xương.
>> Xem thêm: Phân biệt viêm nướu và bệnh nha chu để điều trị đúng
Nha chu có lây không là vấn đề cần được hiểu đúng để chủ động bảo vệ sức khỏe răng miệng cho bản thân và người thân trong gia đình. Khi nắm rõ cơ chế truyền vi khuẩn, nhận biết sớm dấu hiệu bất thường và điều trị đúng thời điểm, bạn sẽ giảm được nhiều nguy cơ ảnh hưởng đến nướu và mô quanh răng. Nếu cần thăm khám hoặc tư vấn chuyên sâu, hãy liên hệ Alisa Dental để được bác sĩ hỗ trợ phù hợp.
Thông tin liên hệ:
Địa chỉ: 33 Nguyễn Phong Sắc, Cầu Giấy, Hà Nội
Hotline: 0921.617.555
Mail: cskh.alisadental@gmail.com
Giờ làm việc: 8:30 đến 19:00
