Khi được bác sĩ thông báo có thể cần cắm vít niềng răng, nhiều người lo lắng vì chưa biết chiếc vít này có tác dụng gì và có ảnh hưởng đến răng hay xương hàm hay không. Đây là một kỹ thuật được sử dụng trong một số kế hoạch chỉnh nha nhằm hỗ trợ bác sĩ kiểm soát quá trình dịch chuyển răng. Cùng Nha khoa Alisa tìm hiểu cụ thể qua bài viết dưới đây.
Cắm vít niềng răng là gì?
Cắm vít niềng răng là kỹ thuật đặt một vít nhỏ vào xương hàm để tạo điểm neo hỗ trợ quá trình chỉnh nha. Vít chỉnh nha còn được gọi là miniscrew hoặc TAD (Temporary Anchorage Device – khí cụ neo chặn tạm thời).
Có thể hiểu đơn giản, khi muốn kéo một nhóm răng đến vị trí mới, bác sĩ cần một điểm tựa đủ ổn định để tạo lực và kiểm soát những dịch chuyển không mong muốn. Trong một số phác đồ, vít chỉnh nha được sử dụng để đảm nhiệm vai trò này.
Vít được sử dụng trong khoảng thời gian cần thiết của kế hoạch điều trị và có thể được tháo khi không còn cần làm điểm neo.
Cắm vít niềng răng để làm gì?
Trong chỉnh nha, lực tác động lên một răng hoặc một nhóm răng có thể đồng thời tạo phản lực lên những răng khác. Vít chỉnh nha cung cấp thêm một điểm neo từ xương, giúp bác sĩ chủ động hơn trong việc thiết kế và kiểm soát lực theo phác đồ.
Tăng cường neo chặn khi dịch chuyển răng
“Neo chặn” có thể hiểu là khả năng giữ ổn định một vị trí làm điểm tựa trong quá trình kéo hoặc dịch chuyển răng.
Nếu chỉ sử dụng các răng khác làm điểm neo, những răng này cũng có thể chịu tác động của lực chỉnh nha. Khi cần kiểm soát neo chặn chặt chẽ hơn, bác sĩ có thể chỉ định sử dụng vít để tạo thêm điểm tựa.
Một nghiên cứu đăng trên Acta Odontologica Scandinavica cho thấy miniscrew có thể hỗ trợ kiểm soát neo chặn tốt hơn so với một số phương pháp neo chặn thông thường trong những trường hợp được nghiên cứu. Điều này không có nghĩa mọi ca niềng sử dụng vít đều cho kết quả tốt hơn, bởi chỉ định còn phụ thuộc vào mục tiêu dịch chuyển răng cụ thể.
Hỗ trợ kiểm soát một số dạng dịch chuyển răng
Tùy phác đồ, vít có thể được kết hợp với hệ thống chỉnh nha để hỗ trợ thực hiện một số dạng dịch chuyển như kéo lùi, di xa hoặc kiểm soát răng theo chiều đứng.
Chẳng hạn, nghiên cứu đăng trên The Angle Orthodontist cho thấy TAD có thể được sử dụng hiệu quả trong các kế hoạch di xa răng hàm trên. Tuy nhiên, kết quả dịch chuyển còn liên quan đến vị trí đặt vít và thiết kế hệ thống khí cụ.
Do đó, cùng một biểu hiện như răng hô hoặc khớp cắn sâu chưa đủ để kết luận bệnh nhân có cần cắm vít hay không.
Hạn chế sự phụ thuộc vào răng khác làm điểm neo
Khi sử dụng răng làm điểm tựa để kéo một răng khác, bác sĩ phải đồng thời kiểm soát phản lực tác động lên nhóm răng neo.
Vít chỉnh nha tạo thêm một điểm neo trực tiếp từ xương. Nhờ đó, bác sĩ có thêm phương án thiết kế hệ thống lực mà không phải phụ thuộc hoàn toàn vào các răng khác làm điểm tựa.
Trường hợp nào có thể được chỉ định cắm vít khi niềng?
Không phải người niềng răng nào cũng cần cắm vít. Bác sĩ đưa ra chỉ định dựa trên tình trạng răng, khớp cắn, mục tiêu dịch chuyển và yêu cầu neo chặn của từng phác đồ.
Một số trường hợp có thể cần sử dụng vít chỉnh nha gồm:
- Cần tăng cường neo chặn: khi bác sĩ muốn hạn chế những dịch chuyển không mong muốn của nhóm răng làm điểm tựa.
- Cần kéo lùi một nhóm răng: vít có thể được sử dụng làm điểm neo trong một số kế hoạch kéo lùi răng.
- Cần di xa răng: tùy tình trạng, vít có thể hỗ trợ tạo điểm neo cho quá trình dịch chuyển.
- Cần kiểm soát một số dịch chuyển theo chiều đứng: chẳng hạn làm lún răng trong những trường hợp có chỉ định phù hợp.
- Hệ thống neo chặn thông thường chưa đáp ứng yêu cầu của phác đồ: bác sĩ có thể bổ sung neo chặn từ vít để kiểm soát lực.
Các biểu hiện như hô, móm, khớp cắn sâu hay cười hở lợi không tự động đồng nghĩa với việc phải cắm vít. Bác sĩ cần xác định nguyên nhân và mục tiêu điều trị trước khi đưa ra chỉ định.
Quy trình cắm vít niềng răng diễn ra như thế nào?
Vị trí đặt vít cần được lựa chọn dựa trên kế hoạch chỉnh nha và các cấu trúc giải phẫu xung quanh. Quy trình thực tế có thể thay đổi theo từng trường hợp, nhưng thường bao gồm các bước chính sau.
1. Đánh giá vị trí đặt vít
Bác sĩ kiểm tra tình trạng răng, vị trí chân răng và vùng xương dự kiến đặt vít. Dữ liệu hình ảnh phù hợp có thể được sử dụng để đánh giá tương quan với các cấu trúc lân cận.
Bước này đặc biệt quan trọng khi vít được đặt ở vùng giữa các chân răng.
2. Chuẩn bị vùng đặt vít
Trước khi thực hiện, vùng đặt vít được chuẩn bị theo quy trình chuyên môn. Bác sĩ thực hiện biện pháp kiểm soát cảm giác phù hợp để giảm khó chịu trong quá trình đặt vít.
3. Đặt vít chỉnh nha
Vít được đưa vào vị trí đã xác định theo kế hoạch. Bác sĩ cần kiểm soát hướng và vị trí đặt để hạn chế ảnh hưởng đến chân răng cũng như các cấu trúc giải phẫu liên quan.
4. Theo dõi và sử dụng vít làm điểm neo
Sau khi đặt, bác sĩ kiểm tra tình trạng của vít và vùng mô xung quanh. Vít được kết nối với hệ thống chỉnh nha vào thời điểm phù hợp để tạo lực theo phác đồ.
Trong các lần tái khám, độ ổn định của vít và đáp ứng của mô xung quanh cũng cần được theo dõi. Khi vít hoàn thành vai trò neo chặn, bác sĩ sẽ chỉ định tháo.
Cắm vít niềng răng có đau không?
Cảm giác khi cắm vít là một trong những vấn đề khiến người niềng lo lắng nhất. Tuy nhiên, cần phân biệt cảm giác trong lúc thực hiện và sau khi đặt vít.
Trong quá trình đặt vít, bác sĩ sẽ áp dụng biện pháp kiểm soát cảm giác tại vùng thực hiện. Sau đó, bệnh nhân có thể cảm thấy đau hoặc khó chịu tại chỗ ở những mức độ khác nhau.
Nghiên cứu tổng hợp trải nghiệm của người sử dụng miniscrew trong chỉnh nha ghi nhận đau và khó chịu có thể xuất hiện liên quan đến thủ thuật này. Mức độ trải nghiệm không giống nhau ở tất cả bệnh nhân.
Vì vậy, không nên hình dung cắm vít là “hoàn toàn không đau”. Nếu cảm giác đau tăng lên, kéo dài bất thường hoặc đi kèm sưng và các biểu hiện khiến bạn lo lắng, nên liên hệ bác sĩ để kiểm tra.
Cắm vít niềng răng có nguy hiểm không?
Cắm vít niềng răng là một thủ thuật có thể phát sinh một số vấn đề trong quá trình thực hiện và sử dụng. Vì vậy, bác sĩ cần đánh giá vị trí đặt vít và theo dõi vùng xung quanh trong quá trình chỉnh nha.
Theo nghiên cứu đăng trên Korean Journal of Orthodontics, một số vấn đề có thể gặp khi sử dụng vít chỉnh nha gồm vít bị lung lay, viêm mô mềm quanh vít hoặc ảnh hưởng đến chân răng nếu vị trí đặt vít không phù hợp.
Để hạn chế các rủi ro này, bác sĩ cần xem xét vị trí chân răng, vùng xương dự kiến đặt vít và các cấu trúc liên quan trước khi thực hiện. Sau khi cắm vít, người niềng cũng cần giữ vệ sinh vùng quanh vít và tái khám theo lịch để bác sĩ kiểm tra độ ổn định của khí cụ.
Nếu vít bị lung lay rõ, vùng xung quanh sưng đau bất thường hoặc xuất hiện dấu hiệu khiến bạn lo lắng, nên liên hệ bác sĩ để được kiểm tra thay vì tự tác động vào vít.
Chăm sóc sau khi cắm vít chỉnh nha
Vít nằm trong khoang miệng trong một khoảng thời gian nên việc giữ sạch vùng mô xung quanh rất quan trọng. Bác sĩ sẽ hướng dẫn cách chăm sóc phù hợp với vị trí đặt vít và tình trạng của từng người.
Trong quá trình sử dụng vít, bạn nên:
- Vệ sinh vùng quanh vít theo hướng dẫn của bác sĩ.
- Làm sạch nhẹ nhàng để hạn chế mảng bám tích tụ quanh vị trí vít.
- Không dùng tay, lưỡi hoặc vật khác tác động, xoay vít.
- Chú ý ăn uống theo hướng dẫn trong giai đoạn sau khi thực hiện.
- Tái khám đúng lịch để bác sĩ kiểm tra vít và quá trình dịch chuyển răng.
- Liên hệ nha khoa nếu nhận thấy vít lung lay rõ, đau hoặc sưng bất thường hay có vấn đề tại vùng đặt vít.
Nghiên cứu về các biến chứng của miniscrew cũng ghi nhận tình trạng viêm mô mềm quanh vít, cho thấy việc theo dõi mô xung quanh trong thời gian sử dụng là cần thiết.
Cắm vít niềng răng bao lâu thì tháo?
Vít chỉnh nha là khí cụ neo chặn tạm thời, vì vậy không được giữ lại với mục đích lâu dài như Implant phục hình.
Thời điểm tháo phụ thuộc vào giai đoạn điều trị và mục tiêu mà vít đang hỗ trợ. Khi quá trình dịch chuyển cần neo chặn đã hoàn thành và vít không còn cần thiết trong phác đồ, bác sĩ sẽ chỉ định tháo.
Do mỗi ca có mục tiêu và tốc độ dịch chuyển răng khác nhau, không nên áp dụng một mốc thời gian cố định cho tất cả người niềng.
Cắm vít chỉnh nha tại Nha khoa Alisa
Tại Nha khoa Alisa, bác sĩ đánh giá tình trạng răng, khớp cắn và dữ liệu cần thiết trước khi xây dựng phác đồ chỉnh nha. Vít được sử dụng khi có chỉ định về neo chặn hoặc yêu cầu dịch chuyển răng trong kế hoạch điều trị, thay vì là một bước bắt buộc đối với tất cả người niềng.
Trong suốt hành trình niềng răng tại Nha khoa Alisa, một bác sĩ trực tiếp đồng hành từ giai đoạn thăm khám đến khi hoàn thành điều trị. Nhờ đó, quá trình dịch chuyển răng, tình trạng khí cụ và những thay đổi của khớp cắn được theo dõi xuyên suốt để có chỉ định điều chỉnh phù hợp.
Tùy phác đồ, vít có thể kết hợp với niềng răng mắc cài hoặc các hệ thống chỉnh nha khác khi bác sĩ xác định cần thêm điểm neo. Vì vậy, việc có phải cắm vít hay không chỉ có thể xác định sau khi đánh giá tình trạng cụ thể.
Kết luận
Cắm vít niềng răng là kỹ thuật tạo điểm neo tạm thời để hỗ trợ bác sĩ kiểm soát một số dạng dịch chuyển răng và không phải người niềng nào cũng cần thực hiện. Chỉ định, vị trí đặt và thời gian sử dụng vít phụ thuộc vào phác đồ của từng trường hợp. Tại Nha khoa Alisa, bác sĩ sẽ thăm khám và đánh giá kế hoạch chỉnh nha trước khi xác định có cần sử dụng vít hỗ trợ hay không.
